Terzake de afstamming is de voorlopige grens dat een kind maximaal twee ouders mag hebben maar die mogen dan ook alle soorten en maten en geslachten hebben. De koppeling met de biologische afkomst wordt eigenlijk alleen nog voor de moeder gehanteerd en zelfs dat niet helemaal.

Van belang is dat erkenning niet hetzelfde is als gezag. Met name ouders die niet getrouwd zijn of geen geregistreerd partnerschap zijn aangegaan moeten zich dat realiseren. De stap naar de gemeente om bij de aangifte ook het kind te erkennen wordt doorgaans gemaakt maar vervolgens moet voor de niet met de moeder getrouwde vader ook bij de rechtbank het ouderlijk gezag worden geregistreerd. Dit is een formaliteit maar het moet wel gebeuren. In onze praktijk verschijnen vaak vaders die dat niet hebben gedaan terwijl inmiddels de relatie op de klippen is gelopen en moeder dan de toestemming weigert. In dat geval is een procedure bij de rechtbank nodig om alsnog samen met de moeder het gezag te krijgen.

Verder is wel of niet erkennen of wel geen gezag niet bepalend voor de vraag of de vader een onderhoudsverplichting heeft. Een verwekker is tot onderhoud verplicht. Daar ligt dus geen argument om een kind niet te erkennen.

Er bestaan drie soorten ouderschap: de juridische ouder, de biologische ouder en de sociale ouder.

Moeder

De juridische moeder is de vrouw die het kind heeft gebaard maar daarmee hoeft het nog niet haar eicel te zijn geweest. De enige manier om de familierechtelijke band tussen moeder en kind los te koppelen is ontheffing en adoptie. Een adoptiemoeder is een juridische moeder maar niet de biologische. Er bestaat niet zoiets als een ontkenning van het moederschap. Mater semper certa est.
Dit heeft gevolgen voor eiceldonatie en draagmoederschap. Ook zij is de juridische moeder van het kind ook al heeft zij een contract gesloten met de vrouw van wie de eicel afkomstig is. In dat soort gevallen moet de draagmoeder eerst worden ontheven van het ouderlijk gezag en vervolgens zal de wensmoeder het kind kunnen adopteren.

Vader

Bij de vader kan sprake zijn van een verwekker en biologische vader. De verwekker is de man die met de moeder het kind op natuurlijke wijze heeft laten ontstaan of daarin heeft toegestemd. De biologische vader is de man die in een biologische relatie staat tot het kind, bijvoorbeeld een donor. Een verwekker is dus altijd de biologische vader maar een biologische vader niet altijd de verwekker. Dit is belangrijk omdat de wetgever dit verschil veelvuldig hanteert.

Vaderschap kan op verschillende manieren ontstaan: