Hoewel de ondertoezichtstelling de ‘lichtste’ maatregel wordt genoemd, kan deze leiden tot uithuisplaatsing van het kind. Zelf tot plaatsing in een gesloten voorziening. Art. 1:261 BW regelt de uithuisplaatsing van de minderjarige. Door de uithuisplaatsing wordt een kind dat onder toezicht is gesteld, dag en nacht buiten het gezin geplaatst. Deze uithuiszetting is mogelijk wanneer dat noodzakelijk is in het belang van de verzorging en opvoeding van het kind of tot onderzoek van diens geestelijke of lichamelijke gesteldheid. Deze uithuisplaatsing wordt door de kinderrechter uitgesproken op verzoek van de gezinsvoogdij-instelling, de raad voor de kinderbescherming of van het openbaar ministerie.

Gronden

Bureau Jeugdzorg kan niet zomaar besluiten dat een jeugdige uithuis geplaatst dient te worden voor de bevordering van zijn welbevinden. Het dient daartoe een zorgvuldig onderzoek en deugdelijke motivering te geven. Daarbij is het noodzakelijk dat de ouder betrokken wordt bij het overleg over een uithuisplaatsing. Verder dient er onderzoek gedaan te worden naar eventuele spanningen tussen gezinsleden alvorens tot de beschikking op bezwaar te komen. Ook dient het Bureau Jeugdzorg andere alternatieven te onderzoeken om zo tot een afgewogen besluit te komen.

Gedurende de uithuisplaatsing kan de gezinsvoogdij-instelling, indien dat noodzakelijk is, de contacten tussen de ouders en het kind beperken. Deze instelling kan dit contact niet geheel uitsluiten. Hiertegen kunnen de ouder of het kind van 12 jaar bezwaar maken bij de kinderrechter en verzoeken om een gehele of gedeeltelijke vervallenverklaring.

Indien de ouder aan de rechter kan laten zien dat het goed gaat en dat de situatie voldoende stabiel is om de verzorging en opvoeding van het kind weer op zich te nemen en dat verder het belang van het kind bij de opvoeding van deze ouder gebaat is, dan kan het kind weer bij de ouder worden teruggeplaatst. De ouder dient dit uitdrukkelijk te kunnen motiveren. Wel kan het zo zijn dat de ouder daarbij moet instemmen met de handhaving van de ondertoezichtstelling waarbij verder coaching en hulpverlening gegeven wordt. In zulke situatie is het niet langer noodzakelijk dat het kind in een instelling verblijft.

Duur uithuisplaatsing

De kinderrechter verleent de machtiging voor ten hoogste een jaar. Wel is steeds, op verzoek van de gezinsvoogdij-instelling of de Raad, een verlenging van de duur van de machtiging voor ten hoogste een jaar mogelijk.

Wordt de machtiging niet verlengd, dan moet de uithuisplaatsing worden beëindigd. Een uithuisplaatsing kan ook door de gezinsvoogdij-instelling worden beëindigd. Hiervan brengt de instelling de Raad op de hoogte. Ook de (pleeg)ouders en de minderjarige van 12 jaar en ouder kunnen de gezinsvoogdij-instelling verzoeken de voorwaarden van uithuisplaatsing te wijzigen. Tevens kunnen zij de kinderrechter vragen de machtiging geheel of gedeeltelijk in te trekken of de duur van de machtiging tot uithuisplaatsing te bekorten.

Klachten

Het kan gebeuren dat er beslissingen worden genomen waar niet alle betrokkenen even tevreden over zijn. Zowel de jongere of het kind, diens ouders, voogd, stief- of pleegouders kunnen bij ontevredenheid over het gedrag of een beslissing van het bureau Jeugdzorg klagen bij de instelling zelf. Indien er een geschil is tussen ouder en Bureau Jeugdzorg kan men het volgende doen:Bespreek het met de medewerker van Bureau Jeugdzorg kwestie. Leg uw standpunt aan hem/haar voor en kijk samen of jullie een oplossing kunnen vinden. Indien dit niet lukt dan kan de klacht ook besproken worden met een leidinggevende van de medewerker. Wie dat is kunt u navragen bij de medewerker zelf of bij het secretariaat van de afdeling waar de medewerker werkt. Het is ook mogelijk uw klacht (direct) in te dienen bij de Klachtencommissie Jeugdzorg Utrecht. De klager en de instelling worden dan uitgenodigd voor een hoorzitting waarin beide partijen hun zienswijze naar voren kunnen brengen. Binnen uiterlijk zes weken stelt de commissie betrokkenen in kennis van haar oordeel en eventuele bevindingen. Deze klachtenprocedure is geheel kosteloos.

Beroep

Ondanks dat er geklaagd kan worden, kan er ook tegen een besluit van het Bureau Jeugdzorg beroep worden ingesteld bij de bestuursrechter en de civiele rechter.